Μοχάμεντ Μπεν Άτια

ben attia mohamed

Συνέντευξη στον Ιάκωβο Γωγάκη

Τριάντα χρόνια νεότερος από τον γνωστότερο εκπρόσωπο του Τυνησιακού σινεμά Νουρί Μπουζίντ, και μια δεκαπενταετία από τον σκηνοθέτη της «Αντέλ» Αμπντελατίφ Κεσίς, ο μέχρι προσφάτως μικρομηκάς ρομαντικών ιστοριών   Μοχάμεντ Μπεν Άτια, έβαλε φαρδιά πλατιά την υπογραφή του στο 66ο Φεστιβάλ Βερολίνου, παρουσιάζοντας στο διαγωνιστικό τμήμα, ένα ισχυρό ερωτικό δράμα κοινωνικών αποχρώσεων, ενταγμένο στο ασταθές περιβάλλον της χώρας του, 4 χρόνια μετά την εξέγερση της νεολαίας, κατά του προέδρου  Μπεν Άλι, κοινώς  «Αραβική Άνοιξη». Το  «Hedi« κέρδισε τελικά το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη και βραβείο πρώτου Ανδρικού ρόλου στον Μαχντ Μαστούρα στο Φεστιβάλ Βερολίνου.

Ο  γεννημένος στην Τύνιδα  Μπεν Άτια και με πτυχίο «Οπτικοακουστικών Μέσων» στη Γαλλία, ήταν από τους μετρημένους στα δάχτυλα δημιουργούς, που στήριξαν ανοιχτά το ξεσηκωμό του 2011. Η ιστορία του θλιμμένου  πωλητή αυτοκινήτων της Peugeot, Χεντί, εγκλωβισμένος από την  αυταρχική του μητέρα,  που θέλει να τον παντρέψει άρον άρον και η γνωριμία του με την ανεξάρτητη υπάλληλο ενός ξενοδοχείου την Μαχντία, παρασύροντάς τον να εξερευνήσει και τα δικά του θέλω, συγκίνησε τους θρυλικούς αδερφούς Νταρντέν αναλαμβάνοντας τη παραγωγή του έργου.

«Η παραγωγός μου, είχε τη φαεινή  ιδέα να στείλω το σενάριο στους αδερφούς Νταρντέν, γνωρίζοντας πως η εταιρία τους καταπιάνεται με τη παραγωγή αρκετών πρότζεκτ, αποδεχόμενοι τελικά να το στηρίξουν. Το «Hedi» είναι μια ιστορία κοινωνικού ρεαλισμού, , άλλωστε το ύφος και το στιλ των Νταρντέν, επέδρασε καταλυτικά στον τρόπο που βλέπω το σινεμά», τονίζει στο Screeneye ο 39χρόνος σκηνοθέτης.

3

Τέσσερα χρόνια μετά την « Αραβική Άνοιξη», το όραμα των συμπατριωτών σου για ανάπτυξη, περιορισμό των ανισοτήτων, μεγαλύτερη ελευθερία και δημοκρατία φαίνεται πως κάπου έχει κολλήσει. Στο « Hedi» αποτυπώνεις με γλαφυρό και οδυνηρό τρόπο αυτή τη στασιμότητα και την απαισιοδοξία. Τελικά τι πήγε λάθος;

Θα συμφωνήσω μαζί σου. Με πολιτικούς και οικονομικούς όρους έχουμε μείνει στάσιμοι. Μπορώ να ισχυριστώ ακόμα,  πως το βασικό αίτημα της επανάστασης για μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων δεν το έχουμε δει, αντίθετα έχει  διευρυνθεί το χάσμα ανάμεσα σε φτωχούς και πλούσιους. Όμως αλλαγές έχουν υπάρξει και είναι εμφανείς. Η Τυνησία άλλαξε. Είναι η πρώτη φορά  που η χώρα μου έχει ανακαλύψει την απόλυτη ελευθερία της έκφρασης, που δεν γνωρίζαμε τι θα πει αυτό στο παρελθόν, και το έργο θα έλεγα, πως δεν είναι απαισιόδοξο αλλά αισιόδοξο. Ο Χεντί  ανεξάρτητα από τις συγκεκριμένες του επιλογές ανακουφίστηκε, ανακάλυψε  τελικά τις πραγματικές του επιθυμίες και με αυτές θα πορευθεί. Το βλέμμα του στη τελευταία σκηνή δείχνει το μέλλον.

Στην Ελλάδα χρησιμοποιούμε την έκφραση « Η αγία ελληνική οικογένεια», ειρωνεία για το αίσθημα καταπίεσης των νέων από τον στενό τους περίγυρο. Παρατήρησα στο έργο καταστάσεις στην Τυνησία  παρόμοιες με τη δικιά μου χώρα και σε μεγαλύτερο βαθμό. Αποτελεί εξαίρεση ή τον κανόνα;

Υπάρχει υπερπροστασία και μια σκληρή παράδοση κανόνων που οφείλει το παιδί να ακολουθήσει. Το στάτους αυτό καταβροχθίζει τους αδύναμους χαρακτήρες και εφόρου ζωής μπορεί να καταπιέσουν τις επιθυμίες τους, χωρίς να μπορούν να το αλλάξουν. Είναι αδύνατον στην Τυνησία να φτάνεις τα 30, όπως ο Χεντί και να μην έχεις παντρευτεί.  Η επιδίωξη μου ήταν να δείξω τις ψυχολογικές διεργασίες ενός υποταγμένου στις παραδόσεις νέου, μέσα από μια απλή ερωτική ιστορία, που θα  τον οδηγήσει σε μια προσωπική επανάσταση.

Όπως και στις μικρού μήκους ταινίες σου, έτσι και εδώ, χρησιμοποιείς τον έρωτα και τον ρομαντικό ρεαλισμό ως το βασικό σου αφηγηματικό μέσον. Γιατί υποστηρίζεις σθεναρά αυτό το σεναριακό μοτίβο;

Το κοινό στην Τυνησία είναι εξοικειωμένο με τον ορθολογισμό και τις σκηνές βίας, τους βιασμούς και τη διεστραμμένη σεξουαλικότητα. Το τόσο απλό και ταυτόχρονα πολύπλοκό συναίσθημα του έρωτα, με στομάχια να σφίγγονται και τις καρδιές να χτυπάνε, αποτελεί ακόμα ταμπού στο προβεβλημένο σινεμά της χώρας. Ήθελα να παρουσιάσω τον έρωτα και το μυστήριο του, στην αγνή του μορφή, ένα φιλί, μια βαθιά συναισθηματική σεξουαλική πράξη.

Η κριτική μας για την “Η Ιστορία του Χέντι”

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

About the Author

Ιάκωβος Γωγάκης